ಸುನಂದಾ ನಾಯರ್ ಮೋಹಿನಿಯಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಅವರು ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನಳಂದಾ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೃತ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ " ಇನ್ಟ್ರಿನ್ಸಿಕ್ ಲಿರಿಕಲ್ ಫೆಮಿನಿಸಂ ಇನ್ ಮೋಹಿನಿಯಟ್ಟಂ" ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ನೀಡಿತು. ಅವರು ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ನಾಯರ್ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕೃಷ್ಣನಕುಟ್ಟಿ ವಾರಿಯರ್ ಅವರ ಬಳಿ ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಾಯರ್ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ನ ಹೆಸರಾಂತ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಡಾ.(ಶ್ರೀಮತಿ) ಕನಕ್ ರೆಲೆ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕೇರಳ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಯರ್ ಅವರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವರು ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ನಳಂದಾ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗುರು ಕುಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಅವರು ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ - ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ " ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ == ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ನಳಂದಾದಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನೆಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು, ಇದು ನಳಂದಾದ ಯುಜಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವರು ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಕದಿರ್ವೇಲು, ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಪಿಳ್ಳೈ, ಗುರು ಟಿವಿ ಸೌಂದರರಾಜನ್, ಶ್ರೀ ದೀಪಕ್ ಮಜುಂದಾರ್, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಕಟ್ಟುಮನಾರ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್ ಪಿಳ್ಳೈ , ತೇಜಿಸ್ವಿನಿ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಶ್ರುತಿಲಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ಪಾರ್ಸ್ () ಈಗ ಯು‌ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೧೦ ನೇ ವರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ಪಾರ್ಸ್ () ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಸ ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು == ಯು‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ಉತ್ಸವ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಸ್ನೇಹ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮತ್ತು ಯು‌ಎಸ್‌ಎ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಖಜುರಾಹೋ ಹಬ್ಬ ಒರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಕೋನಾರ್ಕ್ ಹಬ್ಬ ಜೈಪುರ, ಜೋಧಪುರ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿ ಯುವ ಮಹೋತ್ಸವ ನಿಶಾಗಂಧಿ, ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ತಿರುವನಂತಪುರ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮರಾವ್, ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮೋಡೆರಾ ಉತ್ಸವ, ಗುಜರಾತ್ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಹಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರು ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ, ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಇಂಡೋ-ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಸೊಸೈಟಿ ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ಜಯಂತಿ, ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಮುಂಬೈ ಸಾರ್ಕ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಪೂನಾ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ, ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ, ತಿರುವನಂತಪುರ ಚಕ್ರಧರ್ ಸಮರಾವ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಂಟರ್, ನವದೆಹಲಿ ಅಪ್ನಾ ಉತ್ಸವ್ ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, ಭಾರತ ಕಾಳಾಚಾರ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆ, ಮದ್ರಾಸ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮುಂಬೈ ಹರಿದಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಮುಂಬೈ ಕಲ್-ಕೆ-ಕಲಾಕರ್, ಮುಂಬೈ ನಿತ್ಯ ನಿತ್ಯತಿ ಮತ್ತು ತನ್ಮಯಿ ಆರೋಹಣ ಉತ್ಸವ, ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾರತ ಆವಾಸ ಕೇಂದ್ರ, ನವದೆಹಲಿ ಶ್ರೀ ಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ನಾಟ್ಯಾಂಜಲಿ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಚೆನ್ನೈ ಮೋಹಿನಿ ಅಟ್ಟಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬ, ನೆಹರು ಸೆಂಟರ್, ಮುಂಬೈ ಸೂರ್ಯ ಪರಂಪರ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ, ತಿರುವನಂತಪುರ, ಕೇರಳ ಭಾರತ ಆವಾಸ ಕೇಂದ್ರ, ನವದೆಹಲಿ ಧಾರಿಣಿ, ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಕೇರಳ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆರ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ, ನವದೆಹಲಿ ರೈನ್‌ಡ್ರಾಪ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಎನ್‌ಸಿ‌ಪಿ‌ಎ, ಸಂವೇದ್ ಮುಂಬೈ ಭರತಂ, ತ್ರಿಚೂರ್, ಕೇರಳ ಸೋಪಾನಂ, ಬಾಂಬೆ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಂ, ಬಾಂಬೆ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ -ಜುಲೈ ೨೦೧೫, ಭೋಪಾಲ್ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮನ್ನಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಾಯರ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ೨೦೨೦ 'ನೃತ್ಯ ಸೇವಾ ಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಉತ್ಸವ ೨೦೨೦ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್', ೬ ನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮ್ಮೇಳನ ೨೦೧೯ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕ್ಲಬ್‌ನಿಂದ 'ಉಲ್ಲೇಖ' ೨೦೧೮ 'ಮುತ್ತಿರೈ ಪಠಿತ ವಿಠಗರ್', ನಾಟ್ಯಾಂಜಲಿ ಉತ್ಸವ, ನಾಟ್ಯಾಂಜಲಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ 'ಅನಂತ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ನಾಟ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಂ', ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಒ‌ಎನ್‌ಎ, ನಾಯರ್ ಸಂಗಮಂ ೨೦೧೮ 'ನಳಂದ ಕನಕ ನರ್ತನ ಪುರಸ್ಕಾರ', ನಳಂದ ನೃತ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ೨೦೧೭ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ೨೦೧೬ ರಿಂದ 'ಕಲಾರತ್ನಂ'. ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕಲಾಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ೨೦೧೧ ಜಿ‌ಐ‌ಎ, ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್' ೨೦೧೧ ದಿವಂಗತ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕೃಷ್ಣನಕುಟ್ಟಿ ಪೊದುವಾಳ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ "ಕಲಾಸಾಗರ" ೨೦೧೦ ಸೂರ್ಯ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮಿಸೌರಿ, ಯು‌ಎಸ್‌ಎ ನಿಂದ "ಅಭಿನಯ ಶಿರೋಮಣಿ". ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮುಂಬೈನ ಸುರ್ ಸಿಂಗರ್ ಸಂಸದ್‌ನಿಂದ 'ಸಿಂಗಾರ್ ಮಣಿ' ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂಗೆ ನೆಲ್ಲುವೈ ನಂಬೀಶನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 'ನಾಟ್ಯ ಮಯೂರಿ' ನಾಟ್ಯಾಂಜಲಿ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಚೆನ್ನೈ ಬೆಸ್ಟ್ ಎಥ್ನಿಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್, ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್, ೨೦೦೩ ಲೂಯಿಸಿಯಾನ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ರೋಸ್ಟರ್ ಲೂಯಿಸಿಯಾನ ಟೂರಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್, ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಕ್ == ಸಹ ನೋಡಿ == ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==